Coraz więcej firm po zainwestowaniu w instalację fotowoltaiczną odkrywa na fakturze nową, niespodziewaną pozycję: opłatę za moc bierną pojemnościową. Falowniki PV, pracując w godzinach niskiego obciążenia, oddają do sieci moc bierną o charakterze pojemnościowym, którą operator rozlicza w całości, bez progu tolerancji jak przy mocy indukcyjnej. To zaskakuje przedsiębiorców, bo fotowoltaika miała obniżać koszty, a tymczasem pojawia się dodatkowa kara, która psuje zakładany rachunek opłacalności. Co istotne, problem dotyczy także firm, które wcześniej w ogóle nie płaciły za moc bierną. W ENOVAR od strony biznesowej i sprzętowej dobieramy kompensację mocy biernej dla firm z fotowoltaiką, aby zdjąć tę opłatę z rachunku i ochronić zakładaną opłacalność instalacji. Wskazujemy też właściwy typ urządzenia, którym przy mocy pojemnościowej z PV najczęściej jest kompensator SVG.
Sercem instalacji fotowoltaicznej są falowniki, które zamieniają prąd stały z paneli na prąd zmienny zgodny z siecią. Przy niskim nasłonecznieniu, rano, wieczorem oraz w godzinach małego poboru, falowniki i pojemności kabli oraz filtrów wprowadzają do sieci moc bierną o charakterze pojemnościowym, której zakład wcześniej nie generował.
To odwrotna sytuacja niż w typowym zakładzie z silnikami, gdzie dominuje moc bierna indukcyjna. Dla operatora sieci pojemnościowy strumień jest niepożądany, dlatego mierzy go licznikiem i rozlicza osobno. Szczegółowy mechanizm fizyczny opisujemy w osobnym artykule blogowym o mocy biernej w fotowoltaice, a tutaj skupiamy się na kosztach i doborze rozwiązania dla firmy.
Kluczowa różnica polega na sposobie rozliczania. Moc bierną indukcyjną operator nalicza dopiero po przekroczeniu współczynnika tgφ 0,4, więc istnieje pewien margines bez opłaty. Moc bierna pojemnościowa rozliczana jest natomiast w całości, bez progu, od pierwszej oddanej do sieci jednostki, co dla firmy oznacza koszt praktycznie od razu po uruchomieniu PV.
W praktyce nawet niewielkie oddawanie mocy pojemnościowej przez falowniki generuje opłatę widoczną na fakturze. Pojawia się ona zwykle tuż po podłączeniu instalacji i potrafi zaskoczyć przedsiębiorcę, który liczył wyłącznie na oszczędności. Nieskompensowana, obniża realny zwrot z całej inwestycji w fotowoltaikę.
| Urządzenie / źródło | Charakter mocy biernej |
|---|---|
| Falowniki PV przy niskim obciążeniu | Pojemnościowa — oddawana do sieci |
| Długie linie kablowe AC/DC | Pojemnościowa |
| Praca PV poza godzinami zakładu | Pojemnościowa — noc/weekend |
| Silniki i sprężarki zakładu (w dzień) | Indukcyjna |
| UPS i zasilacze | Pojemnościowa + harmoniczne |
Profil pracy instalacji PV jest dynamiczny i zmienny w ciągu dnia, dlatego do kompensacji mocy biernej pojemnościowej najlepiej sprawdza się kompensator SVG. Reaguje w milisekundach i precyzyjnie nadąża za zmianami produkcji falowników, kompensując w razie potrzeby również moc indukcyjną zakładu.
Klasyczne baterie kondensatorów same dostarczają moc pojemnościową, więc w tym scenariuszu zwykle nie są właściwym narzędziem. Dlatego kierunek doboru jest tu inny niż w zakładzie z przewagą silników i wymaga indywidualnej oceny.
Jeśli firma ma jednocześnie maszyny indukcyjne i instalację PV oddającą moc pojemnościową, układ musi radzić sobie z obiema sytuacjami w ciągu doby. Tu przewaga SVG jest największa, bo płynnie przechodzi między kompensacją indukcyjną a pojemnościową bez ryzyka przekompensowania sieci.
Dobrze dobrany SVG eliminuje opłatę za moc bierną pojemnościową i przywraca zakładaną opłacalność fotowoltaiki. Skoro opłata za moc bierną potrafi sięgać od 5 do nawet 40 procent rachunku, jej usunięcie ma wymierny wpływ na koszty firmy i na realny czas zwrotu samej instalacji PV.
Inwestycja w kompensację zwraca się zwykle w 9-24 miesiące, w zależności od wielkości instalacji PV i wysokości naliczanej opłaty. Dodatkowo poprawia się jakość energii i współpraca instalacji z siecią operatora, co bywa istotne przy rozbudowie mocy lub negocjacjach warunków przyłączenia.
Zaczynamy od bezpłatnej wstępnej analizy. Na podstawie faktur oraz danych instalacji fotowoltaicznej oceniamy skalę opłaty za moc bierną pojemnościową i wstępnie szacujemy oszczędności oraz zwrot z kompensacji dla konkretnego przedsiębiorstwa.
Aby precyzyjnie dobrać moc i nastawy SVG, wykonujemy pełny audyt pomiarowy na obiekcie. Jest on płatny i kosztuje 990 zł za dzień, a rejestruje rzeczywisty profil oddawania mocy biernej przez falowniki w różnych warunkach nasłonecznienia i obciążenia. Na tej podstawie projektujemy kompensator dopasowany do dynamicznej pracy instalacji PV i przygotowujemy ofertę wdrożenia.
Wartości szacunkowe — dokładną kwotę wyliczamy po analizie faktury.
Falowniki PV w godzinach niskiego obciążenia oddają do sieci moc bierną pojemnościową. Operator rozlicza ją w całości, bez progu tolerancji obowiązującego przy mocy indukcyjnej, więc na fakturze pojawia się nowa pozycja tuż po uruchomieniu instalacji.
Moc bierną indukcyjną operator nalicza dopiero powyżej tgφ 0,4, więc jest pewien margines bez opłaty. Moc bierna pojemnościowa z PV rozliczana jest w całości, od pierwszej oddanej jednostki, dlatego nawet niewielkie wartości generują koszt.
Do kompensacji mocy pojemnościowej z fotowoltaiki zalecamy SVG, bo reaguje w milisekundach i nadąża za zmienną pracą falowników, kompensując zarówno moc indukcyjną, jak i pojemnościową. Baterie kondensatorów same dostarczają moc pojemnościową, są tańsze i działają skokowo, więc w tym scenariuszu zwykle nie są właściwym rozwiązaniem. Ostateczny dobór potwierdzamy pomiarem na obiekcie.
Wstępna analiza i wycena na podstawie faktur oraz danych instalacji PV są bezpłatne i niezobowiązujące. Płatny jest dopiero pełny audyt pomiarowy na obiekcie, w cenie 990 zł za dzień, który daje precyzyjny dobór mocy i typu kompensatora SVG pod konkretną instalację.